McCoskers flitslipvis

McCoskers flitslipvis is een kleine lipvis die zelden langer wordt dan 8 cm. Hij werd in 1977 door John Randall en Mireille Harmelin-Vivien beschreven en genoemd naar de Amerikaanse ichtyoloog John McCosker, die de type-exemplaren verzamelde. Het dominante mannetje is een juweel: oranje flanken met fijne magenta lijnen, een lichtere buik, een rugvin die in zachte filamenten uitloopt en een ingesneden staart. Vrouwtjes zijn veel eenvoudiger rozeachtig en missen die slepende aanhangsels. De gewone naam verwijst naar de baltsflits: enkele seconden lang spreidt het mannetje alle vinnen en laat het zijn kleuren oplaaien om een vrouwtje het hof te maken of een rivaal af te schrikken, waarna het meteen weer zijn gewone kleed aanneemt. Verscheidene Paracheilinus-soorten lijken sterk op elkaar en worden in de handel geregeld verward.

De soort leeft in de Indische Oceaan, van Oost-Afrika tot Thailand en Noord-Sumatra, op een diepte van 5 tot 40 meter. Hij verkiest rifhellingen en puinzones waar stroming veel plankton aanvoert. Groepen hangen in open water vlak boven de bodem en bestaan elk rond een territoriaal mannetje dat boven een harem van vrouwtjes patrouilleert en bij het eerste alarm de rotsstructuren in duikt. Laat op de dag wordt in het middenwater afgezet en worden de eieren aan de stroming overgelaten. Zoals veel lipvissen is hij een protogyne hermafrodiet: ieder dier wordt als vrouwtje geboren en als het mannetje verdwijnt, verandert het dominante exemplaar binnen een week of twee van geslacht.

Bied in een rifaquarium minimaal 200 liter. Dat volstaat voor één mannetje met drie tot vijf vrouwtjes, de opstelling waarin de soort zich op haar best toont, want zonder publiek flitst een mannetje bijna nooit. Eén vis alleen houden kan ook prima. Deze onvermoeibare zwemmer heeft open water en stroming nodig, maar ook rotsen om in weg te schieten. Eén punt is niet onderhandelbaar: hij is een geduchte springer en bij een open aquarium belandt de vis vroeg of laat op de vloer. Een volledig gesloten deksel is dus verplicht. Als zoöplanktoneter wil hij klein voer — mysis, pekelkreeftjes, cyclops en roeipootkreeftjes — dat twee of drie keer per dag wordt aangeboden, want zijn kleine maag slaat niets op. Hij is onschadelijk voor koralen en ongewervelden, maar gevoelig voor vervoer. Eis daarom een exemplaar dat al gewend is en eet.