Brzanka rubinowa czarna

Brzanka rubinowa czarna należy do najbardziej efektownych małych ryb karpiowatych z rodzaju Pethia. Poza okresem rozrodu wygląda niepozornie: beżowoszare ciało przecinają trzy lub cztery ciemne pionowe pasy, lecz dojrzały samiec przeobraża się całkowicie — jego głowa i przednia część ciała nabierają głębokiej, niemal lśniącej rubinowopurpurowej barwy, a płetwa grzbietowa ciemnieje do czerni. Samice zachowują skromniejsze szarawe ubarwienie i bardziej zaokrąglone ciało. Dorosłe osiągają około 5.5 cm, a samce pozostają wyraźnie mniejsze i smuklejsze od samic. Gatunek jest endemitem Sri Lanki, ograniczonym do dorzeczy Kelani i Nilwala w południowo-zachodniej wilgotnej strefie wyspy. Żyje w chłodnych, zacienionych strumieniach leśnych na wysokości około 300 metrów, gdzie przepływ jest łagodny, a dno piaszczyste lub żwirowe. Ściółka z liści zabarwia te miękkie, lekko kwaśne wody. Odłów na potrzeby handlu akwarystycznego tak mocno zmniejszył dzikie populacje, że IUCN uznaje gatunek za narażony; niemal wszystkie oferowane dziś ryby pochodzą z hodowli. To ryba ławicowa: należy trzymać co najmniej osiem, najlepiej dziesięć osobników, aby samce prezentowały się sobie nawzajem, a płochliwość zniknęła. Akwarium o pojemności 100 litrów i podstawie długości 80 cm, gęsto obsadzone roślinami nad ciemnym podłożem, z otwartymi korytarzami do pływania, ukazuje je w najlepszym świetle. Są niewymagającymi wszystkożercami przyjmującymi płatki i granulat, lecz nabierają barw dzięki żywym lub mrożonym rozwielitkom, artemii i ochotce. Rozmnażanie jest osiągalne, ponieważ rozrzucają ikrę wśród roślin o delikatnych liściach, choć dorosłe ją zjadają i trzeba je usunąć. Częstym błędem jest trzymanie trzech lub czterech osobników: zbyt małe grupy stają się nerwowe i mogą podgryzać wolniejszych współmieszkańców.