Purperkopbarbeel

De purperkopbarbeel behoort tot de opvallendste kleine karperachtigen van het geslacht Pethia. Buiten het voortplantingsseizoen ziet hij er onopvallend uit: over een beigegrijs lichaam lopen drie of vier donkere verticale banden. Een volwassen mannetje verandert echter volledig: zijn kop en voorlichaam kleuren diep, bijna lichtgevend robijnpaars, terwijl de rugvin zwart wordt. Vrouwtjes behouden de eenvoudigere grijsachtige kleur en een ronder lichaam. Volwassen dieren worden ongeveer 5.5 cm lang; mannetjes blijven duidelijk kleiner en slanker dan vrouwtjes.

De soort is endemisch in Sri Lanka en beperkt tot de stroomgebieden van de Kelani en Nilwala in de zuidwestelijke vochtige zone van het eiland. Hij leeft op ongeveer 300 meter hoogte in koele, beschaduwde bosbeekjes met een zachte stroming en een bodem van zand of grind. Bladafval geeft dit zachte, licht zure water een tint. De vangst voor de aquariumhandel deed de wilde populaties zo sterk afnemen dat de IUCN de soort als Kwetsbaar classificeert; vrijwel alle tegenwoordig aangeboden vissen zijn in gevangenschap gekweekt.

Dit is een scholenvis: houd er minstens acht en bij voorkeur tien, zodat de mannetjes zich tegenover elkaar vertonen en de schuwheid verdwijnt. In een aquarium van 100 liter met een bodemoppervlak van 80 cm, dicht beplant boven een donkere bodem maar met open zwembanen, komen ze het best tot hun recht. Het zijn weinig veeleisende omnivoren die vlokken en granulaat nemen, maar door levende of diepgevroren watervlooien, pekelkreeftjes en rode muggenlarven mooier kleuren. Kweek is haalbaar, want ze verspreiden hun eieren tussen fijnbladerige planten; de volwassen dieren eten de eieren echter op en moeten worden verwijderd. Een veelgemaakte fout is er slechts drie of vier te houden: te kleine groepen worden nerveus en kunnen tragere medebewoners in de vinnen bijten.