Ryżanka japońska (medaka)

Medaka, czyli ryżanka japońska, jest maleńkim przedstawicielem podrodziny Oryziinae, rzadko przekraczającym cztery centymetry. Smukłe, półprzezroczyste ciało, skierowany ku górze otwór gębowy oraz duże, wysoko osadzone oczy zdradzają przystosowanie do życia tuż pod powierzchnią. W sklepach ozdobna złota odmiana w znacznej mierze wyparła niepozorną, oliwkowoszarą formę dziką, a gatunek ten jest zarazem jednym z najintensywniej badanych organizmów laboratoryjnych na świecie. Zasiedla pola ryżowe, mokradła, stawy i wolno płynące nizinne cieki w Japonii, Korei, Chinach i Wietnamie. Te płytkie wody silnie nagrzewają się latem i zamarzają zimą, a ryba znosi temperatury od 0 do 42 °C, swobodnie przemieszczając się między wodą słodką a słonawymi przybrzeżnymi rozlewiskami. Należy trzymać ją w grupie co najmniej ośmiu osobników w sześćdziesięciu dobrze obsadzonych roślinami litrach, nad ciemnym podłożem i z osłoną przy powierzchni. Prawdziwą pułapką jest ciepło: stale wysoka temperatura skraca jej życie, a w domu o umiarkowanej temperaturze grzałka nie jest w ogóle potrzebna, co wyklucza większość tropikalnych akwariów towarzyskich. Jako mikrodrapieżnik potrzebuje rozwielitek i artemii obok suchego pokarmu, a rozmnaża się chętnie; samica przez pewien czas nosi skupisko jaj, po czym składa je wśród roślin.